مزایای رژیم درمانی

,
مزایای رژیم درمانی

مزایای رژیم درمانی

تغذیه‌ی سالم راه پیشگیری از انواع درمان‌های پرهزینه و گاه طاقت‌فرساست که متأسفانه در دوران ما کم هم نیستند. این عبارت مشهور را قطعاً همه‌ی ما شنیده‌ایم: پیشگیری بهتر از درمان است! اما در بیشتر موارد چنین توصیه‌هایی مورد بی‌توجهی و حتی تمسخر قرار می‌گیرند و عواقب دردناک‌شان در آینده گریبان‌گیر ما می‌شود.

بسیاری از افراد در جامعه به‌شدت مستعد ابتلا به بیماری‌هایی نظیر دیابت هستند که می‌تواند تا پایان عمر آن‌ها را آزرده و رنجور کند. و چه بسیارند کسانی که با استفاده از برنامه‌های غذایی تخصصی و زیر نظر پزشک متخصص پیش از ابتلا به چنین بیماری‌هایی پیشگیری می‌کنند و هرگز درگیر هزینه‌های سرسام‌آور درمانی نمی‌شوند.

کسانی هم هستند که بعد از این‌که به یکی از این بیماری‌ها مبتلا می‌شوند به درمان مؤثر از طریق رژیم غذایی می‌پردازند و حجم داروهای مصرفی خود را به‌طرز چشمگیری کاهش می‌دهند. مثلاً در بیماران مبتلا به دیابت، رژیم غذایی مناسب می‌تواند قند خون را حفظ و از عوارض جانبی این بیماری نظیر مشکلات کلیوی جلوگیری کند.

متأسفانه چاقی و وزن اضافه نه‌تنها در ایران، بلکه در بسیاری از کشورهای در حال توسعه نیز موجب مشکلات حاد سلامتی شده است. امروزه این معضل شامل حال هم بزرگ‌سالان و هم کودکان می‌شود. چاقی در اصل به شرایطی گفته می‌شود که وزن بدن 20 درصد بیش از وزن ایده‌آل باشد. متخصصان تغذیه بر این باورند که بهترین راه درمان وزن اضافه، اصلاح رژیم غذایی است. اساساً رژیم درمانی با کاهش میزان انرژی مورد نیاز مصرفی به کاهش وزن کمک می‌کند.

اما کاهش وزن و حفظ وزن دشوار و پیچیده است، و حتماً به پزشک متخصص نیاز دارد. زیرا کاهش وزن مستقیماً بر سیستم متابولیسم بدن تأثیر می‌گذارد و میزان سوخت‌وساز پایه را کاهش می‌دهد. در چنین شرایطی، گرچه بیمار برای مدت کوتاهی می‌تواند کاهش وزن را تجربه کند، اما به‌محض حذف رژیم غذایی در مدت کمی مجدداً دچار افزایش وزن می‌شود؛ گاه حتی بیش از وزن قبلی. نیاز به متخصص رژیم درمانی صرفاً جهت توصیه‌ها و ارائه‌ی بسته‌های رژیم غذایی نیست. پزشک متخصص راهکارهایی را به بیمار نشان می‌دهد که حتی وضعیت روانی او را در طول رژیم‌درمانی کنترل می‌کند. چرا که مقاومت در برابر غذا ارتباطی مستقیم با اشتهای بیشتر و و متأسفانه پرخوری دارد. همین که فرد در شرایط رژیم قرار می‌گیرد، تلاش برای کم‌کردن حجم غذا چه‌بسا استعداد پرخوری او را به‌لحاظ روانی بیشتر می‌کند.

شاید به همین دلیل است که همه می‌خواهند از شنبه رژیم بگیرند و آن شنبه‌ی موعود هرگز از راه نمی‌رسد! مثال معروف دیگری هم وجود دارد: معمولاً افراد از پرخوری به‌عنوان راهی برای تسکین موقت مشکلات عاطفی منفی استفاده می‌کنند. این مسئله نوعی اختلال است که افراد را مستعد خوردن هر چه بیشتر غذا و شکستن رژیم می‌کند. در اصل فرد پرخوری را جایگزین مناسبی به‌جای رویارویی با ناملایمات و دشواری‌های روحی و روانی می‌بیند. بنابراین پزشک متخصص رژیم‌درمانی نخستین و مهم‌ترین گزینه برای آغاز یک روند درمانی حرفه‌ای و دقیق است.

مزایای رژیم درمانی

کالری شماری

بسیاری فکر می‌کنند که با رژیم‌های ساختگی و خودسرانه می‌توانند حجم عظیمی از وزن خود را کاهش دهند و در این میان برخی هم به دام شیادان و سوداگران انواع داروهای تقلبی می‌افتند تا در کوتاه‌ترین زمان ممکن به بیش‌ترین موفقت دست پیدا کنند. اما این شیوه‌های من‌درآوردی و گاه خطرناک همان اندازه سراب هستند که مشاهده‌ی چشمه‌ای جوشان در بیابانی بی‌آب و علف! هر نوع ماده‌ی غذایی میزان معینی از مواد مغذی و مقادیر مشخصی انرژی دارد که در بدن می‌سوزد و آزاد می‌شود.

به‌لطف بررسی‌های نوین پزشکی امروزه می‌توانیم این حرارت حاصل از سوختن مواد غذایی را تعیین و با کالری بیان کنیم. مثلاً یک گرم پروتئین و یک گرم چربی  به‌ترتیب دارای 4 و 9 کیلوکالری هستند. به‌طور معمول، پروتئین و کربوهیدرات از تولید انرژی یکسانی برخوردارند، اما همان میزان چربی دو برابر انرژی تولید می‌کند. حال فرض کنید شما این میزان چربی را مصرف کنید و نسوزانید. چه اتفاقی می‌افتد؟ بدن ما حجم چربی اضافه را ذخیره و به‌صورت بافت‌های چربی در نواحی خاصی از بدن تلنبار می‌کند! اما تعیین میزان کالری مواد غذایی همه‌چیز نیست.

رژیم‌درمانی اصولی نیازمند تعیین دقیق میزان مصرف بر اساس نیاز روزانه و مبتنی بر فعالیت‌های شماست. مثلاً بدن همه‌ی ما روزانه به 1500 کیلوکالری نیاز دارد. اما همین میزان کالری با فعالیت بیشتر طبیعتاً زیادتر می‌شود. در وضعیت مشابه معمولاً آقایان بیش از بانوان انرژی مصرف می‌کنند. اگر خانمی کارمند باشد روزانه تا 24000 کیلوکالری انرژی مصرف می‌کند. در حالی که بدن یک بانوی ورزشکار به میزان کالری به‌مراتب بیشتری نیاز دارد. مصرف انرژی البته به سن عددی شما نیز بستگی مستقیم دارد. سالخوردگان انرژی کمتری نسبت به جوان‌ترها مصرف می‌کنند.

درمان بیماری‌ها با رژیم

گرچه رژیم‌درمانی به‌طور مستقیم با کاهش وزن سر و کار دارد، اما تأثیرات درمانی آن به همین حوزه محدود نمی‌شود. با رژیم درمانی می‌توان انواع بیماری‌های مختلف را درمان کرد یا دست‌کم تأثیرات جانبی آن‌ها را کاهش داد. هر نوع بیماری نیازمند رژیم‌درمانی خاص خودش است. مثلاً کم‌کاری تیروئید به‌علت کاهش سوخت‌وساز بدن می‌تواند وزن را تا 6 کیلوگرم هم افزایش دهد. افراد مبتلا به کم‌کاری تیروئید باید حتماً به رژیم غذایی خود نمک یددار اضافه کنند و از مقادیر زیاد سبزیجاتی نظیر کلم و گل کلم پرهیز کنند.

اگر کبد چرب داشته باشید حتماً نیازمند کاهش وزن با روش‌های درمانی تخصصی هستید. چه‌بسا افراد از مصرف مواد غذایی خاصی خودداری کنند که اصلاً تأثیری در بیماری آن‌ها ندارد و در عوض درست همان چیزهایی را مصرف کنند که آسیب جدی به‌همراه دارد. اگر پلاکت خون فرد پایین باشد، باید از مواد غذایی خون‌ساز استفاده کند.

ممکن است بیماران مبتلا به پلاکت پایین خون به خیال این‌که از منابع مفیدی برای افزایش پلاکت استفاده می‌کنند به سادگی از مواد غذایی دیگری مانند دوغ و ترشی هم استفاده کنند که دقیقاً نسبت معکوس با بیماری‌شان دارد. بیمارانی که مبتلا به سندروم روده‌ی تحریک‌پذیر هستند هرگز نباید از نوشابه استفاده کنند. موارد بسیاری از این دست تنها با رژیم‌درمانی تخصصی و زیر نظر پزشک متخصص است که قابل درمان است.